Football Leaks belgelerinde Bursaspor

Football Leaks; kulüp yetkililerinin, federasyonların, menajerlerin ve yatırımcıların gizli anlaşmalar ile dünyanın en sevilen sporunu nasıl yozlaştırdığını ortaya çıkaran uluslararası bir araştırmacı gazetecilik projesi.

Proje haberleri 3.4 terabaytlık 70 milyondan fazla elektronik belgenin aylarca incelenmesinin ardından yazıldı. Bu, gazetecilik tarihinde görülmüş en büyük sızıntı.

Doğu Avrupa’ya farklı muamele

The Black Sea, bazı Türkiye ve Romanya takımları hakkında verilen finansal fair play kararlarını inceledi. Araştırmamız, en küçük bir kural ihlalinde bile neredeyse her defasında UEFA’nın bu takımları turnuvalardan men etmeye çalıştığını gösteriyor.

2012-2015 yılları arasında, yani tam da UEFA’nın yukarıda bahsedilen iki Avrupa deviyle uzlaştığı sıralarda, sekiz Rumen takımı (Targu Mures, Dinamo Bucharest, CFR CLUJ, FC Astra Giurgiu, Botosani, Rapid Bucharest, FC Petrolul Ploiesti ve CS Pandurii Targu Jiu) ve beş büyük Türk takımının çoğu (Galatasaray, Beşiktaş, Trabzonspor; ayrıca Karabükspor ve Bursaspor) ödemedikleri borçlar yüzünden finansal fair play yönetmeliğine takılıyorlar. Bu yönetmeliğe göre kulüplerin çalışanlarına, oyunculara, vergi kurumlarına ya da diğer kulüplere herhangi bir borcunun olması yasak.

Galatasaray ve Beşiktaş ise yüksek bütçe açıkları vermeleri nedeniyle UEFA’nın men cezasından nasiplerini alıyor. Kurulun bu takımları araştırmasına yol açan durumları, PSG ve Man City’nin dev ölçekli finansal dopingleriyle karşılaştırmak zor. CFCB mali defterlerini incelediğinde kulüplerin borçlarını ödemediği ortaya çıkıyor. Görünüşe göre bu kural ihlali karşısında UEFA oldukça katı bir tutum sergilemeye karar veriyor. Rumen takımlarının ise birkaç bin ile 2.6 milyon avro arasında değişen maaş, vergi ve bonservis borçları vardı. Takımların hiçbirinin finansal doping yaptığından şüphelenilmedi ancak yine de CFCB müfettişleri sekiz dosyayı da UEFA’nın yargı kuruluna gönderdi ve kurula bu dosyalardan yedisi için UEFA turnuvalarından men cezası vermesini tavsiye etti. Bu süreç neredeyse otomatik işlemiş gibi.

Yargı kurulu, önüne gelen yedi adet dosya hakkında, kulüpler yıl sonuna kadar borçlarını kapatmazsa uygulanmak üzere şartlı para ve men cezaları veriyor. Kulüplerin çoğu borçlarını kapatmayı başarıyor ancak Rapid Bucharest, CFR Cluj ve Targu Mures turnuvalardan men ediliyor. Bu sıralarda Rapid ve Cluj takımları iflas işlemlerini başlatmıştı. Rumen kulüp Botosani’nin yöneticisi Valeriu Iftime, The Black Sea’ye verdiği demeçte şöyle dedi: “UEFA’nın büyük kulüplerle yaptığı anlaşmalar ahlaksızca. Küçük kulüplerin sesi ve şansı yok.” Iftime, büyük kulüplerin “marka değerleri açısından desteklenmesi gerektiğini anlıyorum” dedi ve ekledi: “Ama belki hep beraber gelişebilirdik.”

UEFA kurulu Bursaspor, Beşiktaş, Trabzonspor, Karabükspor ve Galatasaray’ı da inceleme altına aldı. İnceleme sonucunda kurul, Beşiktaş ve Galatasaray’ın “break-even” yani denk hesap kuralına uymadığına karar verdi. Bu kurala göre bir kulübün 5 milyon avrodan fazla gelir-gider farkı olmaması gerekiyor. Türk kulüplerinin hesap farkı PSG ve Man City’nin gerçek hesap farklarının yanında sönük kalsa da bu UEFA’yı durdurmadı.

Türkiye'den kulüpler hedefte

Bursaspor’un UEFA Finansal Kontrol Kurulu’yla (CFCB) uzun ve tatsız bir geçmişi var. Kulüp 2012 yılında oyuncu Mbesuma’nın bonservisini geç ödediği için 200 bin avro para cezasına çarptırılmış ve bir yıl men cezası almıştı ancak ceza ertelenmişti. 2014 yılında ise CFCB yaptığı araştırmada Bursaspor’un oyuncularına 3.3 milyon avro çektiyse de Bursaspor’un yönetmeliği ihlal ettiğine karar veren UEFA, ertelenen kararı onayarak kulübü Avrupa kupalarından bir yıl süreyle men etti ve kupa katılım payını askıya aldı.

Bursaspor kararın ardından Lozan’daki Spor Tahkim Mahkemesi’ne (CAS) başvurdu. Tahkimde yaptığı savunmanın bazı kısımları biraz garipti, örneğin ödenmeyen borçların başına buyruk bir çalışanın suçu olduğu iddiası gibi. Bursaspor’u inandırıcı bulmayan CAS, sonuçta federasyon lehine karar verdi.

Kulüp aynı zamanda 19 milyon avroluk gelirgider açığıyla boğuşuyor ve yine bir CFCB incelemesinden geçiyordu. Bu sefer CFCB, Bursaspor’a sadece para cezası verdi. Ancak yıllar içinde kulübe yapılan muamele, UEFA’nın kuralları uygularken Avrupa devlerine yaklaşımı ile küçük kulüplere karşı takındığı tutum arasındaki farkı açıkça ortaya koyuyor. Yönetmelik Doğu Avrupa takımları için sıkı sıkıya uygulanırken, milyonlarca avroluk finansal doping yaptığı kanıtlanmış zengin takımlarla uzlaşmak için özel görüşmeler ayarlanıyor.

Kaynak: The Black Sea - https://theblacksea.eu/stories/football-leaks-2018-tr/

Düzenleme: Bursasporum.com